Circular Economy หรือแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน เริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นในภาคโรงงานครับ เพราะไม่ได้มองเพียงว่าจะกำจัดของเสียอย่างไร แต่ตั้งคำถามตั้งแต่ต้นว่า “ทำอย่างไรให้เกิดของเสียน้อยที่สุด และทรัพยากรที่ใช้ไปสามารถกลับมาใช้ประโยชน์ต่อได้”
สำหรับโรงงาน สิ่งนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับต้นทุนวัตถุดิบ พลังงาน พื้นที่จัดเก็บ และค่าจัดการของเสียครับ หากสามารถลดวัตถุดิบที่สูญเปล่าได้เพียงเล็กน้อย แต่เกิดขึ้นทุกวัน ผลรวมตลอดทั้งปีก็อาจมีมูลค่าสูงกว่าที่คิด Circular Economy จึงไม่จำเป็นต้องเริ่มจากโครงการใหญ่เสมอไป แต่สามารถเริ่มจากการมองกระบวนการผลิตเดิมแล้วหาว่า “ตรงไหนกำลังทิ้งของที่ยังมีมูลค่าอยู่”
เริ่มจากดูว่าวัตถุดิบหายไปตรงไหน
ก่อนคิดเรื่องรีไซเคิล ควรเริ่มจากการดูเส้นทางของวัตถุดิบก่อนครับ ตั้งแต่รับเข้า จัดเก็บ นำไปผลิต แปรรูป บรรจุ ไปจนถึงสินค้าสำเร็จรูป ลองเปรียบเทียบว่าวัตถุดิบที่ซื้อเข้ามา 100 หน่วย กลายเป็นสินค้าที่ขายได้จริงกี่หน่วย และส่วนที่เหลือหายไปตรงไหน
บางโรงงานอาจสูญเสียจากการตัดแต่ง บางแห่งเกิดจากสินค้าผิดสเปก วัตถุดิบหมดอายุ หรือเสียหายระหว่างการจัดเก็บ หากแยกสาเหตุออกมาได้ชัด ก็จะเห็นว่าของเสียแต่ละประเภทควรแก้ด้วยวิธีไม่เหมือนกันครับ
ลดของเสียก่อนคิดว่าจะเอาไปทิ้งที่ไหน
หลักสำคัญของ Circular Economy คือควรลดการเกิดของเสียตั้งแต่ต้นทางก่อนครับ เพราะแม้จะสามารถรีไซเคิลได้ แต่กระบวนการรีไซเคิลก็ยังต้องใช้พลังงาน การขนส่ง และต้นทุนเพิ่มเติม
ตัวอย่างเช่น หากโรงงานมีเศษวัตถุดิบจากการตัดจำนวนมาก อาจลองปรับขนาดชิ้นงานหรือวิธีวางแบบให้ใช้พื้นที่วัตถุดิบได้คุ้มขึ้น หากมีสินค้าหมดอายุในคลังบ่อย ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่กระบวนการผลิต แต่อาจอยู่ที่การวางแผนสต๊อกหรือการหมุนเวียนสินค้า การลดของเสียจึงต้องมองทั้งโรงงาน ไม่ใช่มองเฉพาะจุดที่มีถังขยะครับ
ลองแยกของเสียออกเป็น 4 กลุ่มก่อน
โรงงานจะจัดการของเสียได้ง่ายขึ้น หากรู้ว่าของที่กำลังทิ้งเป็นประเภทไหนครับ เช่น
- ของที่ลดได้ตั้งแต่ต้นทาง เช่น เศษจากการผลิตเกินความจำเป็น
- ของที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ เช่น พาเลท กล่อง หรือภาชนะบางประเภท
- ของที่นำกลับเข้าสู่กระบวนการได้ เช่น เศษวัตถุดิบที่ยังมีคุณสมบัติเหมาะสม
- ของที่ต้องส่งออกไปรีไซเคิลหรือกำจัด เพราะไม่สามารถใช้ต่อภายในโรงงานได้
เมื่อแยกแบบนี้ ธุรกิจจะเริ่มเห็นว่าของเสียบางส่วนอาจไม่ใช่ “ขยะ” แต่เป็นทรัพยากรที่ยังมีมูลค่าครับ
บรรจุภัณฑ์เป็นจุดที่เริ่มปรับได้ง่าย
โรงงานจำนวนมากใช้กล่อง พลาสติก ฟิล์ม พาเลท และวัสดุบรรจุภัณฑ์ในปริมาณมากครับ จุดนี้จึงเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่สามารถเริ่มแนวคิด Circular Economy ได้ง่าย
อาจเริ่มจากลดวัสดุที่ไม่จำเป็น เลือกขนาดบรรจุภัณฑ์ให้พอดีกับสินค้า หรือเปลี่ยนจากวัสดุใช้ครั้งเดียวเป็นภาชนะหมุนเวียนในกรณีที่กระบวนการเหมาะสม สำหรับการรับส่งสินค้าระหว่างโรงงานหรือซัพพลายเออร์เดิมเป็นประจำ การใช้กล่องหรือพาเลทที่สามารถส่งกลับมาใช้ซ้ำ อาจช่วยลดทั้งขยะและต้นทุนจัดซื้อในระยะยาวครับ
จุดที่มักพลาด คืออยากรีไซเคิลแต่ไม่แยกตั้งแต่ต้น
วัสดุหลายประเภทสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ แต่หากถูกทิ้งรวมกันตั้งแต่หน้างาน มูลค่าของวัสดุก็อาจลดลงครับ ตัวอย่างเช่น กระดาษที่ปนเปื้อนน้ำมัน พลาสติกหลายประเภทที่ทิ้งรวมกัน หรือโลหะที่ปะปนกับขยะทั่วไป อาจทำให้ขั้นตอนคัดแยกภายหลังยากขึ้นและมีต้นทุนสูง การออกแบบจุดทิ้งให้ชัดเจน แยกตามประเภทวัสดุตั้งแต่พื้นที่ผลิต และสื่อสารให้พนักงานรู้ว่าอะไรต้องลงถังไหน จึงเป็นพื้นฐานง่าย ๆ ที่ช่วยให้ Circular Economy ทำงานได้จริงครับ
ใช้ข้อมูลของเสียมาช่วยปรับการผลิต
อีกขั้นที่ช่วยให้เห็นผลชัดขึ้นคือการบันทึกปริมาณของเสียครับ เช่น ในแต่ละวันผลิตสินค้าเท่าไร มีของเสียกี่กิโลกรัม และเกิดจากขั้นตอนไหน เมื่อเก็บข้อมูลต่อเนื่อง จะเริ่มเห็นรูปแบบว่า ของเสียเพิ่มขึ้นในช่วงไหน เกิดกับเครื่องจักรตัวใด หรือสัมพันธ์กับวัตถุดิบบางล็อตหรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้โรงงานแก้ปัญหาได้ตรงจุดมากกว่าการบอกเพียงว่า “เดือนนี้ขยะเยอะขึ้น” ครับ บางครั้งของเสียที่เพิ่มขึ้นอาจเป็นสัญญาณของเครื่องจักรที่เริ่มทำงานผิดปกติ หรือกระบวนการที่ต้องปรับตั้งใหม่
Circular Economy ไม่ได้จบแค่ในรั้วโรงงาน
เมื่อโรงงานเริ่มลดของเสียภายในได้แล้ว ขั้นต่อไปคือมองไปถึงซัพพลายเออร์และลูกค้าครับ อาจร่วมกับซัพพลายเออร์ลดบรรจุภัณฑ์ที่ไม่จำเป็น รับคืนพาเลท หรือเลือกวัตถุดิบที่มีส่วนผสมของวัสดุรีไซเคิลมากขึ้น
ในบางธุรกิจ สินค้าที่หมดอายุการใช้งานอาจสามารถรับคืนเพื่อนำชิ้นส่วนกลับมาใช้หรือส่งเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลต่อได้ แนวคิด Circular Economy จึงไม่ใช่แค่การทำให้โรงงานมีขยะน้อยลง แต่เป็นการพยายามรักษามูลค่าของวัสดุให้อยู่ในระบบให้นานที่สุดครับ
สำหรับโรงงานที่อยากเริ่มต้น ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนกระบวนการทั้งหมดพร้อมกันครับ ลองเลือกของเสียที่เกิดปริมาณมากที่สุด 1–2 ประเภทก่อน แล้วหาว่าเกิดจากอะไร ลดได้แค่ไหน และส่วนที่เหลือสามารถใช้ซ้ำหรือส่งต่อไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง
เมื่อเริ่มเห็นผลจากจุดเล็ก ๆ แล้วจึงค่อยขยายไปยังวัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ พลังงาน และซัพพลายเชนส่วนอื่น วิธีนี้จะช่วยให้ Circular Economy กลายเป็นส่วนหนึ่งของการบริหารต้นทุนโรงงาน ไม่ใช่เพียงโครงการด้านสิ่งแวดล้อมที่ทำแยกออกจากงานประจำครับ
บทความที่เกี่ยวข้อง
- 7 ข้อต้องพิจารณา เพื่อให้ได้ ที่ตั้งโกดังโรงงานที่ดี
- ตัวอย่าง สิ่งของที่จะเอามาเก็บในโกดังเก็บของ พร้อมข้อควรระวังและแนวทาง
- พื้นที่แต่ละสีสามารถทำอะไรได้บ้าง
PARK FACTORY ผู้ให้บริการขายโกดัง และให้เช่าโกดังโรงงานสำหรับ SME ในเขตกรุงเทพ และปริมณฑล
หากคุณกำลังมองหาโกดังคลังสินค้า ที่ Park Factory เราเป็นผู้ให้บริการโกดังโรงงานสำหรับ SME ด้วยโครงการสีเขียว สภาพแวดล้อมสวยงามน่าอยู่ ให้ความสำคัญในทุกรายละเอียดของโกดังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างอาคาร หรือ Landscape ออกแบบตามหลักฮวงจุ้ย เพื่อให้ผู้เช่าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด → เข้าชมโครงการ
ช่องทางการติดต่อ PARK FACTORY
ที่ตั้ง : 176 ซอยกาญจนาภิเษก 5 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
เบอร์โทรติดต่อ : 092-379-7444, 081-751-4440
Facebook : Park Factory - ขาย ให้เช่า โกดัง โรงงานพร้อมออฟฟิศ
Instagram : park_factory
Tiktok : Park Factory โกดังให้เช่า
อีเมล์ : [email protected]
Google Map : https://maps.app.goo.gl/STYgHNRPHGAZZ6SX8
