ทางหนีไฟเป็นส่วนหนึ่งของระบบความปลอดภัยที่สำคัญภายในโกดังครับ เพราะเมื่อเกิดเพลิงไหม้ ไฟฟ้าดับ หรือเหตุฉุกเฉิน พนักงานต้องสามารถออกจากพื้นที่ได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องเสียเวลาหาทางหรือเคลื่อนย้ายสิ่งของที่กีดขวางอยู่
ปัญหาที่พบได้ในโกดังหลายแห่งคือ เมื่อใช้งานไปนาน ๆ ปริมาณสินค้าเพิ่มขึ้น พาเลทถูกนำมาวางชั่วคราว หรือมีการเพิ่มชั้น Rack เข้าไปในพื้นที่เดิม จนทางเดินที่เคยโล่งเริ่มแคบลงครับ ดังนั้น การจัดทางหนีไฟจึงไม่ควรทำเพียงตอนออกแบบอาคาร แต่ต้องตรวจสอบให้สอดคล้องกับ Layout และการใช้งานจริงอยู่เสมอ
กำหนดเส้นทางหนีไฟให้ชัดตั้งแต่การวาง Layout
ก่อนวางชั้นสินค้า เครื่องจักร หรือพื้นที่ทำงาน ควรกำหนดเส้นทางที่พนักงานจะใช้เดินออกจากอาคารเมื่อเกิดเหตุให้ชัดเจนก่อนครับ ทางเดินควรเชื่อมต่อจากพื้นที่ทำงานไปยังทางออกโดยไม่ต้องอ้อมผ่านจุดที่มีความเสี่ยงหรือพื้นที่จัดเก็บสินค้าหนาแน่นเกินไป หากโกดังมีหลายโซน ควรดูว่าพนักงานในแต่ละพื้นที่สามารถเข้าถึงทางออกได้สะดวกหรือไม่ การวาง Layout โดยคิดเรื่องทางหนีไฟตั้งแต่ต้น จะช่วยลดปัญหาการต้องย้ายชั้นวางหรือปรับพื้นที่ครั้งใหญ่ในภายหลังครับ
อย่าใช้ทางหนีไฟเป็นพื้นที่วางสินค้าชั่วคราว
หนึ่งในปัญหาที่เกิดขึ้นง่ายคือการนำพาเลท กล่อง หรือสินค้าที่รอจัดเก็บมาวางบนทางเดินชั่วคราวครับ โดยเฉพาะช่วงที่มีสินค้าเข้าจำนวนมาก แม้ตั้งใจว่าจะวางเพียงช่วงสั้น ๆ แต่หากไม่มีการควบคุม พื้นที่นั้นอาจกลายเป็นจุดวางสินค้าประจำโดยไม่รู้ตัว
ควรกำหนดพื้นที่ Staging Area สำหรับสินค้าที่รอรับเข้า รอจัดเก็บ หรือรอจัดส่งให้ชัดเจน และแยกออกจากเส้นทางหนีไฟ เพื่อให้ทางเดินสามารถใช้งานได้ตลอดเวลาโดยไม่ต้องเคลื่อนย้ายสินค้าออกก่อนครับ
ลองนึกถึงช่วงที่โกดังมีสินค้าเข้าเต็มพื้นที่
ในวันที่มีสินค้าเข้ามามากกว่าปกติ พนักงานอาจนำพาเลทมาพักไว้ใกล้ชั้น Rack หรือวางกล่องรอจัดเก็บตามทางเดินครับ ช่วงเวลานี้เองที่ทางหนีไฟมีโอกาสถูกใช้เป็นพื้นที่ชั่วคราวมากที่สุด ถ้าเกิดเหตุฉุกเฉินในจังหวะนั้น พนักงานอาจต้องเสียเวลาเดินอ้อมหรือเคลื่อนย้ายสิ่งของก่อนออกจากพื้นที่ ทั้งที่ทางหนีไฟควรพร้อมใช้งานได้ทันที
วิธีป้องกันคือควรกำหนดพื้นที่พักสินค้าให้ชัดเจน และไม่อนุญาตให้วางของล้ำเข้าเส้นทางหนีไฟแม้เป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ครับ เพราะพฤติกรรม “วางก่อน เดี๋ยวค่อยย้าย” มักกลายเป็นปัญหาที่เกิดซ้ำได้ง่าย
ชั้นวางสินค้าไม่ควรบังเส้นทางหรือทางออก
การเพิ่มชั้น Rack ช่วยเพิ่มพื้นที่จัดเก็บ แต่ตำแหน่งของชั้นวางต้องไม่ทำให้เส้นทางออกจากโกดังซับซ้อนขึ้นครับ ควรหลีกเลี่ยงการวางชั้นสินค้าในตำแหน่งที่บังประตูทางออก ป้ายทางหนีไฟ หรือไฟฉุกเฉิน รวมถึงไม่ควรทำให้เกิดทางตันที่พนักงานต้องย้อนกลับทางเดิมเมื่อเกิดเหตุ หากมีการเพิ่มหรือย้ายชั้นวาง ควรทดลองเดินจากบริเวณด้านในสุดของโกดังไปยังทางออกจริง เพื่อดูว่าเส้นทางยังมองเห็นและเดินได้สะดวกหรือไม่ครับ
ใช้เส้นแบ่งพื้นช่วยให้ทางเดินมองเห็นง่าย
โกดังที่มีทั้งรถโฟล์กลิฟต์ พนักงาน และสินค้าอยู่ในพื้นที่เดียวกัน ควรกำหนดขอบเขตของทางเดินให้ชัดครับ สามารถใช้เส้นบนพื้น ป้าย หรือสัญลักษณ์ช่วยแบ่งพื้นที่จัดเก็บออกจากทางเดิน เพื่อให้พนักงานรู้ว่าบริเวณใดไม่ควรวางสินค้า วิธีนี้ยังช่วยให้ผู้ดูแลพื้นที่มองเห็นได้ง่ายขึ้นว่ามีสิ่งของล้ำเข้ามาในเส้นทางหรือไม่ และสามารถแก้ไขได้ก่อนที่จะกลายเป็นอุปสรรคในช่วงฉุกเฉินครับ
จุดที่มักพลาดหลังปรับ Layout
หลายโกดังตรวจทางหนีไฟตอนเปิดใช้งานครั้งแรก แต่หลังจากนั้นมีการเพิ่มชั้นวาง ย้ายพื้นที่แพ็กสินค้า หรือเปลี่ยนเส้นทางเดินรถโดยไม่ได้ตรวจทางหนีไฟใหม่ครับผลคือป้ายที่เคยมองเห็นชัดอาจถูกชั้นวางบัง ทางเดินที่เคยกว้างอาจแคบลง หรือพนักงานต้องอ้อมมากกว่าเดิมโดยไม่รู้ตัว
ทุกครั้งที่มีการปรับ Layout ควรเดินสำรวจเส้นทางใหม่ตั้งแต่จุดทำงานไปจนถึงประตูออกจริงครับ วิธีนี้ช่วยให้เห็นปัญหาที่อาจไม่ชัดจากแบบแปลน เช่น มุมอับ จุดที่ต้องเลี้ยวหลายครั้ง หรือจุดที่แสงสว่างไม่เพียงพอ
ป้ายทางหนีไฟต้องมองเห็นได้จากทางเดิน
ในสถานการณ์ฉุกเฉิน พนักงานอาจมีเวลาไม่มากในการตัดสินใจครับ ป้ายบอกทางจึงต้องอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นง่าย และช่วยบอกทิศทางไปยังทางออกได้ชัดเจน ไม่ควรมีชั้นสินค้า กล่อง ป้ายประชาสัมพันธ์ หรือสิ่งของอื่นมาบังป้าย หากเส้นทางมีทางแยกหรือจุดเปลี่ยนทิศทาง ก็ควรมีป้ายช่วยนำทางอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ หากมีการเปลี่ยน Layout ภายในโกดัง ควรตรวจสอบป้ายทั้งหมดอีกครั้ง เพราะตำแหน่งที่เคยมองเห็นชัดอาจถูกชั้นวางใหม่บดบังได้ครับ
ไฟฉุกเฉินต้องช่วยให้เดินออกได้เมื่อไฟดับ
ทางหนีไฟที่โล่งอาจยังใช้งานได้ยาก หากเกิดเหตุพร้อมกับไฟฟ้าดับครับ ดังนั้น เส้นทางอพยพควรมีระบบไฟฉุกเฉินที่ช่วยให้มองเห็นพื้น ทางเดิน สิ่งกีดขวาง และทางออกได้ ควรทดสอบเป็นระยะว่าเมื่อไฟหลักหยุดทำงาน ไฟฉุกเฉินและป้ายทางออกยังสามารถทำงานได้หรือไม่ รวมถึงดูว่าชั้นวางสินค้าใหม่ทำให้เกิดมุมมืดหรือบดบังแสงหรือไม่ การตรวจทั้งทางเดิน ป้าย และไฟฉุกเฉินพร้อมกัน จะช่วยให้เห็นสภาพการใช้งานจริงได้ดีกว่าการตรวจอุปกรณ์แยกกันครับ

ทางออกต้องเปิดใช้งานได้จริง
ประตูทางออกฉุกเฉินไม่ควรมีสินค้าวางขวางทั้งด้านในและด้านนอกครับ และต้องไม่มีการใช้งานพื้นที่บริเวณหน้าประตูเป็นจุดพักพาเลทหรือพื้นที่เก็บอุปกรณ์ ควรทดลองเปิดประตูตามรอบ และตรวจดูว่าไม่มีความเสียหายที่ทำให้เปิดได้ยาก รวมถึงเส้นทางหลังออกจากอาคารต้องสามารถเดินต่อไปยังพื้นที่ปลอดภัยได้
เพราะการมีประตูหนีไฟครบ แต่ไม่สามารถเข้าถึงหรือเปิดใช้งานได้ในเวลาจำเป็น ก็ไม่ได้ช่วยให้การอพยพมีประสิทธิภาพครับ ทางหนีไฟในโกดังที่ดีไม่ควรเป็นเพียงเส้นที่วาดไว้บนแบบอาคารครับ แต่ต้องเป็นเส้นทางที่สามารถใช้งานได้จริงในทุกวัน ไม่ว่าสินค้าในคลังจะเพิ่มขึ้นหรือ Layout จะเปลี่ยนไปแค่ไหน
สำหรับโกดังให้เช่า โรงงานให้เช่า หรือคลังสินค้าที่มีการรับสินค้าเข้าออกจำนวนมาก การกำหนดพื้นที่จัดเก็บให้ชัด ตรวจเส้นทางหลังปรับ Layout และไม่ปล่อยให้ทางเดินกลายเป็นพื้นที่พักสินค้า จะช่วยให้ระบบทางหนีไฟพร้อมใช้งานได้จริงเมื่อเกิดเหตุครับ
บทความที่เกี่ยวข้อง
- 8 ระบบรักษาความปลอดภัยในโกดังที่ทุกธุรกิจควรมี
- มาตรฐานความปลอดภัยที่เจ้าของ “โกดัง” และผู้เช่าต้องรู้
- 10 มาตรฐานความปลอดภัยโรงงาน เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและความเสียหาย
PARK FACTORY ผู้ให้บริการขายโกดัง และให้เช่าโกดังโรงงานสำหรับ SME ในเขตกรุงเทพ และปริมณฑล
หากคุณกำลังมองหาโกดังคลังสินค้า ที่ Park Factory เราเป็นผู้ให้บริการโกดังโรงงานสำหรับ SME ด้วยโครงการสีเขียว สภาพแวดล้อมสวยงามน่าอยู่ ให้ความสำคัญในทุกรายละเอียดของโกดังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างอาคาร หรือ Landscape ออกแบบตามหลักฮวงจุ้ย เพื่อให้ผู้เช่าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด → เข้าชมโครงการ
ช่องทางการติดต่อ PARK FACTORY
ที่ตั้ง : 176 ซอยกาญจนาภิเษก 5 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
เบอร์โทรติดต่อ : 092-379-7444, 081-751-4440
อีเมล์ : [email protected]
Google Map : https://maps.app.goo.gl/STYgHNRPHGAZZ6SX8




