บทความและความรู้ ระบบไฟฟ้าและพลังงาน

หม้อแปลงไฟฟ้าในโกดังต้องดูแลอย่างไร? 6 สัญญาณเตือนก่อนพัง

รู้วิธีดูแลหม้อแปลงไฟฟ้าในโกดังและโรงงาน พร้อม 6 สัญญาณเตือนที่ควรรีบเรียกช่างก่อนไฟดับยาวหรือเกิดไฟไหม้ และรู้ว่าใครควรเป็นคนดูแล

หม้อแปลงไฟฟ้าชนิดน้ำมันติดตั้งในรั้วข้างโกดังสำเร็จรูป

หม้อแปลงไฟฟ้าคืออุปกรณ์ที่ลดแรงดันไฟจากสายส่งของการไฟฟ้าให้เหลือระดับที่เครื่องจักรและอุปกรณ์ในโกดังใช้ได้ ถ้าหม้อแปลงหยุดทำงาน ทั้งโกดังจะหยุดตามไปด้วยครับ

หลายคนคิดว่าหม้อแปลงติดตั้งครั้งเดียวแล้วใช้ได้ยาว ๆ ไม่ต้องดูแล แต่จริง ๆ แล้วหม้อแปลงเสื่อมลงทุกวันจากความร้อน ความชื้น และโหลดที่เพิ่มขึ้น คำตอบสั้น ๆ คือ ควรตรวจด้วยตาเองเป็นประจำ ให้ช่างไฟฟ้าตรวจอย่างละเอียดปีละครั้ง และเรียกช่างทันทีเมื่อเห็นสัญญาณเตือนครับ

หม้อแปลงไฟฟ้าในโกดัง ใครต้องเป็นคนดูแล?

ส่วนใหญ่ขึ้นกับว่าหม้อแปลงเป็นของใคร ถ้าเป็นหม้อแปลงที่ผู้ใช้ไฟซื้อและติดตั้งเอง เจ้าของหม้อแปลงมักต้องดูแลและออกค่าซ่อมเอง ส่วนการไฟฟ้าโดยทั่วไปจะดูแลเฉพาะอุปกรณ์ที่เป็นของการไฟฟ้า

ปัญหาที่เจอบ่อยคือ ผู้เช่ากับเจ้าของโกดังต่างคิดว่าอีกฝ่ายดูแลอยู่ จนหม้อแปลงไม่ได้ถูกตรวจมาหลายปี ถ้ากำลังหาโกดังให้เช่า ควรถามให้ชัดตั้งแต่ก่อนเซ็นสัญญาว่าใครรับผิดชอบการตรวจ การซ่อม และค่าเปลี่ยนเมื่อหม้อแปลงเสีย แล้วเขียนลงในสัญญาครับ

หม้อแปลงไฟฟ้ามีกี่แบบ และดูแลต่างกันอย่างไร?

หม้อแปลงในโกดังและโรงงานแบ่งได้ 2 แบบหลัก ๆ

หม้อแปลงชนิดน้ำมัน: พบบ่อยที่สุด ใช้น้ำมันระบายความร้อนและเป็นฉนวน ต้องคอยดูระดับน้ำมัน การรั่วซึม และคุณภาพของน้ำมัน

หม้อแปลงชนิดแห้ง: ไม่มีน้ำมัน มักติดตั้งในอาคาร ไม่ต้องดูเรื่องน้ำมัน แต่ต้องคุมฝุ่นและการระบายอากาศให้ดี

ถ้าไม่รู้ว่าโกดังของเราใช้แบบไหน ให้ดูจากป้ายชื่อที่ติดอยู่บนตัวหม้อแปลง ซึ่งมักบอกขนาดเป็น kVA ปีที่ผลิต และชนิดของหม้อแปลงไว้ครับ

6 สัญญาณเตือนว่าหม้อแปลงไฟฟ้ากำลังมีปัญหา

ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่ง อย่ารอให้ไฟดับก่อนค่อยแก้ เพราะถ้าหม้อแปลงเสียกะทันหัน การหาตัวใหม่มาเปลี่ยนอาจใช้เวลาเป็นสัปดาห์ครับ

1. มีเสียงหึ่งดังกว่าปกติ หรือมีเสียงแตก ๆ

หม้อแปลงปกติจะมีเสียงหึ่งเบา ๆ อยู่แล้ว ถ้าเสียงดังขึ้นชัดเจน หรือมีเสียงแตก ๆ คล้ายไฟช็อต อาจเป็นเพราะโหลดเกิน ชิ้นส่วนหลวม หรือฉนวนเริ่มเสื่อม

2. ตัวถังร้อนผิดปกติ

ถ้าเข้าใกล้แล้วรู้สึกร้อนมากกว่าทุกครั้ง หรือเกจวัดอุณหภูมิขึ้นสูงกว่าที่เคยเห็น มักแปลว่ากำลังใช้ไฟเกินขนาดหม้อแปลง หรือระบบระบายความร้อนมีปัญหา

3. น้ำมันรั่วซึมหรือระดับน้ำมันลดลง

คราบน้ำมันรอบตัวถังหรือที่พื้นใต้หม้อแปลงเป็นสัญญาณที่ห้ามมองข้าม เพราะถ้าน้ำมันน้อยลง หม้อแปลงจะระบายความร้อนได้แย่ลงและเสี่ยงไหม้

4. สารดูดความชื้นเปลี่ยนสี

หม้อแปลงชนิดน้ำมันหลายรุ่นมีกระบอกสารดูดความชื้นติดอยู่ ถ้าสีเปลี่ยนไปจากเดิมเกินครึ่งกระบอก แปลว่าสารอิ่มตัวแล้วและควรเปลี่ยนใหม่ ไม่อย่างนั้นความชื้นจะเข้าไปในน้ำมันได้

5. ไฟตก ไฟกระพริบบ่อย หรือเบรกเกอร์ทริปบ่อย

อาการนี้อาจไม่ได้มาจากหม้อแปลงเสมอไป แต่ถ้าเกิดซ้ำหลายครั้ง ควรให้ช่างวัดค่าที่หม้อแปลงด้วย ไม่ใช่ดูแค่ตู้ไฟในโกดัง

6. มีกลิ่นไหม้ ควัน หรือรอยไหม้ที่ขั้วต่อ

ข้อนี้อันตรายที่สุด ให้กันคนออกจากบริเวณนั้นและแจ้งช่างไฟฟ้าหรือการไฟฟ้าทันที ห้ามเข้าไปจับหรือแก้เองเด็ดขาดครับ

ควรตรวจหม้อแปลงไฟฟ้าบ่อยแค่ไหน?

ช่างไฟฟ้าใช้กล้องถ่ายภาพความร้อนตรวจหม้อแปลงไฟฟ้าในโกดัง

โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 ระดับ

ตรวจด้วยตาเอง ทุกเดือน: ดูคราบน้ำมัน สีของสารดูดความชื้น เสียง กลิ่น และเกจอุณหภูมิ จากระยะที่ปลอดภัยเท่านั้น

ช่างตรวจละเอียด ปีละ 1 ครั้ง: เช่น ถ่ายภาพความร้อนหาจุดต่อที่ร้อนผิดปกติ ตรวจคุณภาพน้ำมัน ขันขั้วต่อ และวัดค่าความเป็นฉนวน

นอกจากนี้ สถานประกอบการหลายประเภทต้องให้วิศวกรตรวจระบบไฟฟ้าตามกฎหมายเป็นประจำทุกปีอยู่แล้ว จึงให้ตรวจหม้อแปลงไปพร้อมกันได้เลย ทั้งประหยัดเวลาและไม่ต้องหยุดไฟหลายรอบครับ

งบน้อย SME ควรเริ่มดูแลหม้อแปลงไฟฟ้าจากตรงไหน?

ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างพร้อมกัน ค่อย ๆ ทำตามลำดับนี้ได้ครับ

  1. จดข้อมูลจากป้ายหม้อแปลง แล้วเทียบกับไฟที่โกดังใช้จริง เพื่อดูว่าใช้เกินขนาดหรือยัง
  2. ทำความสะอาดรอบหม้อแปลง ไม่วางของ ไม่ปล่อยให้หญ้าขึ้นรก ให้ลมระบายได้
  3. ทำตารางตรวจด้วยตาเองเดือนละครั้ง ถ่ายรูปเก็บไว้เทียบกัน
  4. จ้างช่างตรวจละเอียดปีละครั้ง โดยนัดให้ตรงกับรอบตรวจระบบไฟฟ้าประจำปี
  5. ก่อนเพิ่มเครื่องจักร ให้ช่างประเมินก่อนเสมอว่าหม้อแปลงตัวเดิมรับไหวหรือไม่

จากประสบการณ์กว่า 20 ปีที่ดูแลโกดังโรงงานของ Park Factory ปัญหาหม้อแปลงส่วนใหญ่มักเกิดตอนที่ผู้ใช้เพิ่มเครื่องจักรหรือแอร์ทีละนิด จนโหลดเกินโดยไม่รู้ตัว มากกว่าจะเกิดจากหม้อแปลงเสื่อมตามอายุครับ

สรุป

หม้อแปลงไฟฟ้าในโกดังต้องดูแลตลอด ไม่ใช่ติดตั้งแล้วจบ ให้ตรวจด้วยตาเองทุกเดือน ให้ช่างตรวจละเอียดปีละครั้ง และเรียกช่างทันทีเมื่อเจอสัญญาณเตือน 6 ข้อ คือ เสียงดังผิดปกติ ตัวถังร้อน น้ำมันรั่ว สารดูดความชื้นเปลี่ยนสี ไฟตกหรือเบรกเกอร์ทริปบ่อย และกลิ่นไหม้ ที่สำคัญคือต้องตกลงให้ชัดว่าใครเป็นคนดูแลหม้อแปลง โดยเฉพาะกรณีเช่าโกดังครับ

ถ้ากำลังหาโกดังที่มีระบบไฟรองรับเครื่องจักร หรืออยากรู้ว่าโกดังแต่ละขนาดมีหม้อแปลงกี่ kVA สอบถามได้ทาง LINE @parkfactory ครับ

บทความที่เกี่ยวข้อง

PARK FACTORY ผู้ให้บริการขายโกดัง และให้เช่าโกดังโรงงานสำหรับ SME ในเขตกรุงเทพ และปริมณฑล

หากคุณกำลังมองหาโกดังคลังสินค้า ที่ Park Factory เราเป็นผู้ให้บริการโกดังโรงงานสำหรับ SME ด้วยโครงการสีเขียว สภาพแวดล้อมสวยงามน่าอยู่ ให้ความสำคัญในทุกรายละเอียดของโกดังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างอาคาร หรือ Landscape ออกแบบตามหลักฮวงจุ้ย เพื่อให้ผู้เช่าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด → เข้าชมโครงการ

ช่องทางการติดต่อ PARK FACTORY

ที่ตั้ง : 176 ซอยกาญจนาภิเษก 5 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
เบอร์โทรติดต่อ : 092-379-7444, 081-751-4440
Facebook : Park Factory - ขาย ให้เช่า โกดัง โรงงานพร้อมออฟฟิศ
Instagram : park_factory
Tiktok : Park Factory โกดังให้เช่า
อีเมล์ : [email protected]
Google Map : https://maps.app.goo.gl/STYgHNRPHGAZZ6SX8