เครนในโรงงาน ต้องเตรียมโครงสร้างอาคารอย่างไร
1. เครนเหนือศีรษะ (Overhead / Bridge Crane)
มีคานหลักวิ่งบนรางที่ยึดกับโครงสร้างอาคารทั้งสองฝั่ง รอกเคลื่อนที่ไปตามคานได้ ทำให้ยกของได้เกือบทั่วพื้นที่ แบ่งเป็น คานเดี่ยว (Single Girder) สำหรับงานน้ำหนักไม่มากและช่วงกว้างไม่ยาว และ คานคู่ (Double Girder) สำหรับงานหนัก ช่วงกว้างมาก หรือต้องการความสูงยกมากขึ้น
2. เครนขาสูง (Gantry Crane)
มีขาตั้งวิ่งบนรางที่พื้น ไม่ต้องพึ่งเสาอาคาร เหมาะกับลานกลางแจ้งหรืออาคารที่โครงสร้างไม่รองรับเครนเหนือศีรษะ
3. เครนแขนหมุน (Jib Crane)
ติดกับเสาหรือฐานของตัวเอง แขนหมุนได้รอบจุดเดียว เหมาะกับสถานีงานเฉพาะจุด เช่น ป้อนชิ้นงานเข้าเครื่องจักร
4. รอกไฟฟ้าวิ่งบนราง (Monorail Hoist)
รอกวิ่งไปตามรางเส้นเดียว เคลื่อนที่ได้ตามแนวราง เหมาะกับงานลำเลียงตามเส้นทางที่แน่นอน
ทำไมติดตั้งเครนในอาคารไหนก็ได้ไม่ได้
เมื่อเครนยกของ น้ำหนักทั้งหมดรวมถึงแรงกระชากขณะเริ่มยก เบรก และเคลื่อนที่ จะถ่ายลงคานรางและเสาอาคาร อาคารทั่วไปออกแบบมารับน้ำหนักหลังคาและแรงลมเท่านั้น หากติดตั้ง เครนในโรงงาน ที่ไม่ได้เตรียมโครงสร้างไว้ อาจทำให้เสาและคานแอ่นตัว รอยต่อเสียหาย หรือในกรณีร้ายแรงอาจเกิดการวิบัติของโครงสร้าง จึงต้องให้วิศวกรโครงสร้างตรวจสอบและคำนวณทุกครั้ง ไม่ควรเชื่อมรางเพิ่มเองโดยไม่มีการออกแบบ
โครงสร้างอาคารที่ต้องเตรียมสำหรับเครน
- คานรางเครน (Crane Runway Beam) คานที่รองรับล้อเครน ต้องออกแบบตามน้ำหนักยกและการใช้งาน พร้อมบ่าหรือขายื่นจากเสาสำหรับวางคาน
- เสาและฐานราก ต้องออกแบบให้รับแรงจากเครนเพิ่มเติมจากน้ำหนักอาคาร ทั้งแรงในแนวดิ่งและแรงด้านข้าง
- ความสูงใต้ตะขอ (Clear Height Under Hook) ต้องพอสำหรับยกชิ้นงานที่สูงที่สุดข้ามเครื่องจักรหรือกองวัสดุได้อย่างปลอดภัย
- ช่วงพาดของเครน (Span) สัมพันธ์กับระยะระหว่างแนวเสา อาคารที่ไม่มีเสากลางจะใช้งานเครนได้เต็มพื้นที่มากกว่า
- ความยาวรางและพื้นที่ปลายราง ควรเผื่อพื้นที่ให้เครนวิ่งถึงโซนรับส่งสินค้า และมีตัวหยุดปลายรางที่แข็งแรง
ระบบไฟฟ้าและความปลอดภัยที่ต้องคิดล่วงหน้า
- ไฟฟ้ากำลัง เครนส่วนใหญ่ใช้ไฟ 3 เฟส ต้องตรวจขนาดหม้อแปลงและตู้ไฟว่ารองรับมอเตอร์เครนร่วมกับเครื่องจักรอื่นได้
- รางจ่ายไฟ (Busbar หรือสายเคเบิลแบบเลื่อน) ต้องติดตั้งให้ปลอดภัยและเข้าถึงเพื่อซ่อมบำรุงได้
- อุปกรณ์ความปลอดภัยของเครน เช่น สวิตช์จำกัดระยะ ปุ่มหยุดฉุกเฉิน และระบบป้องกันการยกเกินพิกัด
- ป้ายพิกัดน้ำหนัก ต้องติดให้เห็นชัดทั้งที่ตัวเครนและรอก
การตรวจสอบและผู้ควบคุมเครน
เครนในโรงงาน เป็นอุปกรณ์ที่กฎหมายด้านความปลอดภัยในการทำงานกำหนดให้ต้องได้รับการตรวจสอบจากวิศวกรเป็นระยะ และผู้ควบคุมต้องผ่านการฝึกอบรม ผู้ประกอบการควรตรวจสอบรายละเอียดข้อกำหนดล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย นอกจากนี้ควรมีการตรวจประจำวันก่อนใช้งาน เช่น สลิง ตะขอ เบรก และสวิตช์ต่าง ๆ พร้อมบันทึกผลไว้เป็นหลักฐาน
สิ่งที่ควรตรวจก่อนเช่าหรือซื้ออาคาร
- สอบถามว่าอาคารออกแบบรองรับเครนหรือไม่ (Crane-Ready) และรองรับน้ำหนักยกได้เท่าไร ขอดูแบบโครงสร้างหรือรายการคำนวณประกอบ
- หากมีเครนติดตั้งอยู่แล้ว ให้ดูป้ายพิกัดน้ำหนัก ผลตรวจล่าสุด และสภาพราง
- วัดความสูงใต้ตะขอและช่วงพาดเทียบกับชิ้นงานจริงที่จะยก
- หากเป็น โกดังให้เช่า ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของก่อนติดตั้ง และตกลงเรื่องการรื้อถอนเมื่อหมดสัญญา
- หากซื้อ โกดังขาย หรือสร้าง โกดังสำเร็จรูป ใหม่ ควรระบุน้ำหนักยกที่ต้องการในอนาคตตั้งแต่ขั้นออกแบบ เพราะเสริมโครงสร้างภายหลังมีค่าใช้จ่ายสูงกว่ามาก
คำถามที่พบบ่อย
- โกดังให้เช่าเดิมติดเครนได้ไหม ได้ต่อเมื่อโครงสร้างและเสารับน้ำหนักได้และผู้ให้เช่าอนุญาต ควรให้วิศวกรตรวจก่อนเสมอ
- โกดังสำเร็จรูปแบบไหนรองรับเครนได้ดี แบบโครงเหล็กที่ออกแบบความสูง เสา และฐานรากรองรับเครนตั้งแต่ต้น ซึ่งมักประหยัดกว่าการเสริมภายหลัง
- โกดังขายพร้อมเครนต้องตรวจอะไร ขอใบตรวจสอบเครน ประวัติบำรุงรักษา และคุณสมบัติผู้ควบคุม พร้อมตรวจสภาพรางเครนและโกดังโรงงานโดยรอบ
บทสรุป
การติดตั้ง เครนในโรงงาน ไม่ใช่แค่การซื้อเครนมาติด แต่ต้องเริ่มจากโครงสร้างอาคาร คานราง เสา ฐานราก ระบบไฟฟ้า และความปลอดภัยที่ออกแบบมาร่วมกัน ไม่ว่าจะเลือก โกดังให้เช่า โกดังขาย หรือ โกดังสำเร็จรูป ควรบอกความต้องการด้านเครนให้ชัดตั้งแต่ต้น และให้วิศวกรตรวจสอบก่อนตัดสินใจ เพื่อให้ใช้งานได้ปลอดภัยและคุ้มค่าในระยะยาว
บทความที่เกี่ยวข้อง
- โกดังแบบ Clear Span คืออะไร ทำไมธุรกิจนิยม ?
- อุปกรณ์ในโกดังที่จำเป็นต้องมี ประกอบด้วยอะไรบ้าง
- ตรวจพื้นรับน้ำหนักก่อนเสมอ หากไม่พออาจทำให้เครื่องจักรหรือสินค้าเสียหาย
- โกดังสำเร็จรูปแบบเหล็ก กับคอนกรีต ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี
ทำไมต้องเลือก Park Factory
PARK FACTORY ผู้ให้บริการขายโกดัง และให้เช่าโกดังโรงงานสำหรับ SME ในเขตกรุงเทพ และปริมณฑล
หากคุณกำลังมองหาโกดังคลังสินค้า ที่ Park Factory เราเป็นผู้ให้บริการโกดังโรงงานสำหรับ SME ด้วยโครงการสีเขียว สภาพแวดล้อมสวยงามน่าอยู่ ให้ความสำคัญในทุกรายละเอียดของโกดังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างอาคาร หรือ Landscape ออกแบบตามหลักฮวงจุ้ย เพื่อให้ผู้เช่าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด → เข้าชมโครงการ
ช่องทางการติดต่อ PARK FACTORY
ที่ตั้ง : 176 ซอยกาญจนาภิเษก 5 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
เบอร์โทรติดต่อ : 092-379-7444, 081-751-4440
อีเมล์ : [email protected]
Google Map : https://maps.app.goo.gl/STYgHNRPHGAZZ6SX8
